Geschiedenis

De surfsport begon zo’n negentig jaar geleden met een zeiler die een board wist te bemachtigen. Inmiddels zijn er ontelbare surfers en sinds 2020 is de sport ook een onderdeel van de Olympische Spelen. Hoe dit allemaal gelopen is, is op z’n minst een goed verhaal.

De eerste golven

Jan Coenraads Nederveen was de eerste persoon die in de jaren ’30 een zee met goeie golven instapte. Hoe deze zeiler aan een board kwam, is nog steeds een raadsel. Over de volgende generatie surfers is meer bekend.

Eind jaren zestig zag Go Klap een jongen in de branding rommelen met een Bob Harbour-longboard die hij uit Australië had meegenomen naar Scheveningen. Aan het gesleep met het board kwam een eind toen de zeilvereniging aanbood het daar te stallen. De surfer kwam echter nooit meer opdagen. Go Klap greep zijn kans en was meteen verkocht.

Go Klap en de eerste crew

In Engeland bestelde Go zijn eigen polyesterboard. Een kleintje, want ook in Europa was de shortboardrevolutie begonnen. De zeilvereniging was inmiddels verhuisd naar het Zwarte Pad en Go had wat surfers om zich heen verzameld: Arie Verbaan, Albert van Garderen, Jaap van der Toorn en Hans Schotten. Zij surften vaak aan de zuidkant van de Scheveningse haven. Ook Jan Coenraads Nederveen kwam vaak vanuit Noordwijk die kant op.

Go maakte een indrukwekkende reis naar Engeland om een paar blanks, een emmer polyesterhars en een rol glasvezelmatten naar Nederland te krijgen. Deze missie betekende het begin van zijn carrière als surfende zakenman.

Rijen kinderen in de Badhuisstraat

Vanuit zijn kamer aan de Ruychaverstraat in het Geuzenkwartier begon hij surfspullen te verkopen aan vrienden: blokjes wax, leashes, skateboards. Toen het skateboard voor het eerst superpopulair werd, sloeg Go zijn grootste slag. ’s Ochtends werkte hij nog als ingenieur en ’s middags opende hij de deuren van zijn winkel in Scheveningen. Rijen enthousiaste kinderen stonden in de Badhuisstraat te wachten om hun eerste skateboard te kunnen kopen.

1972–1973: de HSA wordt opgericht

Niet alleen in Go’s winkel, maar ook in het water werd het drukker. Regels konden niet langer uitblijven: van tien uur ’s ochtends tot zeven uur ’s avonds mocht je niet met een board het water in.

De politie vond Nederland de gevaarlijkste plek van de wereld om te surfen.

Om dit te veranderen was er maar één oplossing: een vereniging oprichten. J.K. Potasse uit Amsterdam maakte een voorzet door Nederlandse surfers bij elkaar te brengen in het Krasnapolsky in Amsterdam. Zo ontstond in 1972 de Holland Surfing Association.

Jan Nederveen schreef de statuten en J.K. Potasse verdween uit beeld. Op 12 oktober 1973 werd de HSA bij Koninklijk Besluit goedgekeurd als vereniging. Maar voor wat hoort wat. Er golden flink wat voorwaarden:

• Surfers mochten alleen het water in als ze lid waren van de HSA. Dat zag je aan een sticker op hun board.

• Ze moesten zich bij de wachtcommandant van de politie melden als ze het water in gingen én als ze eruit kwamen.

• Ze moesten een boei uitgooien op de plek waar ze gingen surfen.

• De vereniging moest elk jaar opnieuw een vergunning aanvragen.

De jaren ’80: op surftrip

Begin jaren ’80 werd het allemaal wat makkelijker. Arie, Albert en Go gingen op surftrip naar Engeland. Het eerste wat ze daar te horen kregen, was dat ze beter naar Frankrijk hadden kunnen gaan: dat is dichterbij en er zijn betere golven. Dit eerste groepje surfers scheurde met een stokoude Renault Estafette door Europa en zelfs naar Marokko.

Een nieuwe generatie

In Nederland werd surfen steeds populairder. Sommige watersporters combineerden hun surf- met hun reislust en brachten boards mee uit Zuid-Afrika, de VS en Australië. De kids die eerst stonden te dringen in de Badhuisstraat, waren inmiddels uitgegroeid tot de volgende surfgeneratie. Langs de hele Nederlandse kust lagen surfers in het water: de Koenen-broertjes uit Leersum, Fonger Broersma en Reinout Vlaanderen uit Zeist en Robby Buttner uit Amsterdam. Samen met Egbert Visser en Chris Pronk waren zij de aanvoerders van een nieuwe generatie surfers.

Internationaal op de kaart

De HSA was inmiddels volledig geaccepteerd door de internationale surfgemeenschap en Nederlandse surfers werden uitgenodigd voor de World en European Surfing Championships. In Nederland werden filmavonden en wedstrijden georganiseerd, en de NK-tour zorgde voor een hoog niveau in de Noordzee.

De Uiterwijk-broers, Richard van Tol, de Van Haaften-broers en Viktor van de Klei kwamen voorbij in HS Nieuws en tijdens wedstrijden. Vooral Viktor maakte naam. Hij won nationale en internationale wedstrijden, werd pro en zette met O.M. Surfevents een strakke NK Surftour neer.

Van hoogtepunt naar dieptepunt

De HSA was aan het rocken. Het ledenbestand was opgelopen tot rond de honderd, vergaderingen vonden plaats op te gekke plekken, er waren wedstrijden en feesten, en er werd een magazine uitgebracht. Totdat Viktor stopte met het organiseren van de wedstrijden…

Terwijl de surfscene bleef groeien, zakte de HSA als een plumpudding in elkaar. Niet alleen de wedstrijden stopten, er was ook geen bestuur en geen magazine meer.

Terug van weggeweest

Maar dankzij de energie van Thomas Koenen en Frank Reef kwam de HSA toch weer tot leven. Een sterk team organiseerde de best bezochte wedstrijden in de geschiedenis van de HSA, en Nederland scoorde superhoog op het EK. Surfend Nederland was terug!

Rick Wouters werd voorzitter en vormde samen met Ronald van Rijn en Hans van den Broek het nieuwe bestuur. In 2004 organiseerden Rick, Ronald en Jan Groenedijk voor het eerst de Dutch Surfing Championships in Moliets. Een megasucces!

Nieuwe energie

Voor Rick werd het te veel en hij stopte. Hans van den Broek kwam vol energie terug uit Hawaii en nam Ricks taken over. Jan liep ondertussen stage bij de nationale surfbond in Nieuw-Zeeland, dus Hans en Ronald hadden het druk. Met z’n tweeën een wedstrijd organiseren was too much. Ze besloten die taak uit te besteden, zodat er ruimte kwam om andere dingen op te zetten, zoals een coachcursus (bij de BSA) en een jurycursus.

Die jurycursus was enorm succesvol en zorgde ervoor dat steeds meer mensen betrokken raakten bij de HSA. Stefan Koper, Ernst van Driel en Ruurd Mosterd namen het stokje over en zetten het goede werk voort.

Naar een sterke surfcultuur

Aan het huidige bestuur ging een drukke en roerige ALV vooraf. Het was even zoeken welke kant de HSA op wilde, maar onder leiding van Marc Elffers, Erik Orie, Robin Kersbergen en Emile van der Borch gaat het absoluut de goede kant op. Op een sterke en gezonde surfcultuur! Proost!